- Zaden voor de Tuinkas: Wat Kun Je Alleen Onder Glas Kweken?
- Waarom specifieke zaden voor de tuinkas?
- De cruciale rol van warmte
- Zaden voor de tuinkas
- Sluis Garden – Watermeloen Sugar Baby
- Tuin de Bruijn zaden – Paprika California Wonder
- Peper Cayenne Long Slim
- Buzzy® Aubergine Violetta Lunga
- Mini komkommer Hopeline F1 – snackkomkommer
- Buzzy® Organic Basilicum – Italiano Classico
- Buzzy® Xotica Kiwano Hoornkomkommer
- BIO tomatillo zaden – Tomatillo Purple
- Ananaskers (Physalis peruviana)
- Okra Clemson Spineless
- Meloen zaden – Meloen Cantaloupe di Charentais
- Tomaat Green Zebra BIO
- Vleestomaat Black Krim
- Tuin de Bruijn® zaden – Tomaat San Marzano
- Buzzy® Xotica Kousenband
- Tips voor een succesvolle zaaistart in de kas
- Is een kleine tuinkas echt nodig?
Zaden voor de Tuinkas: Wat Kun Je Alleen Onder Glas Kweken?
Sommige zaden hebben een warme kas nodig om tot leven te komen. Denk aan watermeloen, paprika of aubergine. In dit artikel deel ik mijn ervaringen met deze warmteminnende soorten en leg ik uit waarom een kas het verschil maakt. Ook geef ik praktische tips voor een vliegende start van je zaaiseizoen. Zelfs met een kleine kas kun je verrassend veel kweken.
Waarom specifieke zaden voor de tuinkas?
Zijn er specifieke zaden voor de tuinkas? Ja, vanwege het Nederlandse klimaat zeker. Als fervent moestuinierder weet ik hoe frustrerend het kan zijn als zaden niet opkomen. Je volgt alle instructies, gebruikt goede potgrond en houdt de zaaibakjes vochtig, maar toch gebeurt er niets. De oorzaak? Sommige planten hebben meer nodig dan een vensterbank of een koude kas. Ze vragen om warmte, constante luchtvochtigheid en bescherming tegen koude nachten. Precies dat wat een tuinkas biedt.
In dit artikel vertel ik jou welke zaden voor de tuinkas geschikt zijn. Hiermee bedoel ik zaden die alleen in een tuinkas ontkiemen. Ik vertel je welke soorten het betreft, hoe je ze succesvol opkweekt en waarom de kasomgeving zo essentieel is. Met mijn tips vergroot je je slagingskans aanzienlijk en wie weet geniet je deze zomer van je eerste zelfgekweekte watermeloen!
De cruciale rol van warmte
Zaden hebben drie dingen nodig om te ontkiemen: vocht, zuurstof en warmte. Voor sommige soorten, vooral die uit warmere klimaten, is die warmte cruciaal. Denk aan tropische of subtropische groenten en fruit zoals paprika, chilipeper, aubergine en watermeloen. Deze kiemen vaak pas bij een bodemtemperatuur van 20 tot 28 graden Celsius.
In de open lucht of op de vensterbank is het in het voorjaar vaak nog te koud. Zelfs als de luchttemperatuur overdag aangenaam is, daalt de temperatuur ’s nachts flink. Juist die schommelingen belemmeren de kieming. In een tuinkas kun je de temperatuur beter reguleren, vooral met een verwarmingsmat of kweektafel met bodemwarmte. En dat maakt alle verschil.
Zaden voor de tuinkas
Uit mijn eigen ervaring, en na vele (gefaalde) experimenten, heb ik een lijst samengesteld van zaden voor de tuinkas. Deze zaden kun je echt beter in een kas zaaien omdat er anders vrij weinig gebeurd. Hier zijn mijn topfavorieten:
1. Watermeloen
Watermeloen: Deze zaden zijn zeer warmtebehoeftig en kiemen pas bij temperaturen boven de 22 graden. In de volle grond lukt het in Nederland zelden zonder kas. In mijn kas zaai ik ze eind maart in potten met voedzame, luchtige grond. Binnen een week zie je de eerste kiemplantjes, mits je de temperatuur goed houdt. Tip: gebruik een plastic kap of verwarmingsmat voor extra warmte in het begin. Later plant ik ze in een grote kuip in de kas, waar ze het heerlijk doen.
Meer weten over watermeloen zaaien in de kas? Lees hier verder.
2. Paprika en Chilipeper
Paprika en chilipeper: Deze familieleden uit de nachtschadefamilie zijn net zo kieskeurig. Ze ontkiemen pas bij 24-28 graden en groeien traag, dus begin vroeg. Ik zaai ze in februari in de kas, op een verwarmde zaaimat, en geef ze dagelijks een beetje water met de plantenspuit. Na het verspenen mogen ze in grotere potten, en pas in mei in hun definitieve plek in de kas. Buiten kweken kan wel, maar dan moet je ze al flink opkweken in de kas.
3. Aubergine
Aubergine: Nog zo’n mediterrane diva. Auberginezaden zijn traag en koppig: zonder kas komt er vaak niets van terecht. Ze hebben warmte én licht nodig, en veel geduld van jouw kant. Ik zaai ze tegelijk met de paprika’s en geef ze een plekje voorin de kas, waar het lekker zonnig is. Na het verspenen zet ik ze in diepe potten met compostrijke grond. In de zomer belonen ze je geduld met prachtige, glanzende vruchten.
4. Komkommer
Komkommer (vooral tropische en mini-rassen): Hoewel gewone komkommers soms ook buiten lukken, doen tropische of mini-rassen het echt beter in de kas. Ze groeien sneller, zijn minder vatbaar voor ziektes en geven een hogere opbrengst. Begin met zaaien in april en plant ze uit zodra ze drie echte blaadjes hebben. Geef ze een klimrek of touw, want deze groeiers willen omhoog!
5. Basilicum
Basilicum: Hoewel basilicum buiten kan groeien, verloopt de kieming in een tuinkas veel betrouwbaarder. Vooral als je vroeg in het seizoen wilt beginnen, is een kas ideaal. De zaden ontkiemen sneller, het blad blijft malser en de plant groeit compacter. In potten naast de tomaten in de kas doet basilicum het fantastisch. Het is bovendien een goede buurplant die bladluizen op afstand houdt.
6. Kiwano
Ik vind Kiwano zo leuk om te zaaien omdat het eigenlijk zo’n gek ding is. Kiwano is familie van de komkommer en heeft constante warmte nodig om te groeien én vrucht te zetten. Onder de 18 graden stopt de groei. Daarom zaai ik kiwano binnen of in een warme kas vanaf eind maart in potten. Buiten uitplanten is riskant: koude nachten zorgen voor groeistagnatie. In de kas kan de plant klimmen en profiteert hij van de hogere luchtvochtigheid. Tip: geef veel ruimte, want kiwano maakt lange ranken.
7. Tomatillo
Tomatillo’s kiemen pas goed boven de 20 graden en groeien traag bij lagere temperaturen. Buiten zaaien mislukt vaak omdat ze in het begin simpelweg te koud staan. In de kas zaai ik ze eind maart in potten. Ze groeien luchtig en worden groot, dus geef ze ruimte. Belangrijk: je hebt minimaal twee planten nodig voor bestuiving. In de kas lukt dat beter omdat ze sneller bloeien en langer doorgaan dan buiten.
8. Physalis (zoals ananaskers of goudbes)
Physalis is minder bekend, (misschien herken je dit stukje fruit wel op een dessert in een restaurant) maar wel duidelijk een kasplant als je zeker wilt zijn van oogst. De zaden kiemen pas goed bij 20–22 graden. Buiten zaaien kan, maar de planten blijven vaak klein en laat. In de kas zaai ik physalis eind maart in potten. Door de extra warmte bloeien ze eerder en rijpen de vruchten beter af. In koelere zomers maakt dit echt het verschil tussen wel of geen oogst.
9. Okra
Okra is een echt tropisch type: houdt van hitte, hitte en nog eens hitte. Dat betekent dat in Nederland en België okra alleen écht succesvol in de kas. Okra kiemt pas goed bij 25–30 graden. Buiten zaaien heeft in Nederland echt geen zin. De bodem warmt te langzaam op en de plant groeit dan niet door. In de kas zaai ik okra eind maart tot begin april in potten met luchtige zaaigrond. Binnen 7–10 dagen kiemen ze bij voldoende warmte. Zet ze daarna zo licht mogelijk, want okra groeit snel de hoogte in. Pas uitplanten als de nachttemperatuur in de kas boven de 15 graden blijft. Zonder kas blijft okra klein en bloeit vaak niet eens.
10. Gember
Gember zaai je niet, maar plant je als wortelstuk, en die heeft veel warmte nodig om uit te lopen. Onder de 20 graden gebeurt er vrijwel niets. Daarom werkt gember buiten niet in Nederland. In de kas plant ik gember in april in een brede pot (niet in de grond, want dit kan afkoelen) met rijke, luchtige grond. Zet de pot warm en licht, maar niet in volle zon. In de kas heeft gember genoeg warmte om loof en later nieuwe wortels te vormen. Perfect voor een kas: houdt van warme, vochtige omstandigheden.
11. Kurkuma
Kurkuma lijkt op gember. Je plant stukken wortel die vervolgens uitlopen. Kurkuna is nóg warmtegevoeliger. De ideale groeitemperatuur ligt rond de 25 graden. Buiten blijft kurkuma vrijwel altijd steken, hij begint wel met groeien maar groeit niet door. In de kas plant ik kurkuma in april of begin mei in een grote pot. Door de constante warmte en hogere luchtvochtigheid kan de plant zich goed ontwikkelen. Zonder tuinkas krijg je geen oogstwaardige knollen.
12. Cantaloupe / Charentais meloen
Watermeloen heb ik al genoemd maar suikermeloen (de Hollandese naam van Cantaloupe di Charentais) is er nog zo’n eenttje. Cantaloupe heeft niet alleen warmte nodig om te kiemen (boven de 22 graden), maar ook om de vruchten te laten rijpen. Buiten is dat in Nederland zeer wisselvallig. In de kas zaai ik ze eind maart in potten. Later plant ik ze uit in een grote speciekuip. In de kas blijven de temperaturen hoog genoeg voor suikeropbouw in de vruchten. Buiten blijven ze vaak klein en flauw van smaak.
13. Tomaten-varianten (specifieke soorten)
Niet elke tomaat is een kasplant, maar sommige rassen doen het echt alleen goed in de kas:
San Marzano – Tomaten waar je tomatensaus van maakt. Heeft een lange groeiperiode en heeft veel warmte nodig voor het maken van ruchten.
Black Krim – Een vleestomaat die gevoelig is voor kou en barsten buiten snel
Yellow Brandywine – traag groeiend en warmteafhankelijk
Green Zebra – heeft een lange zomer nodig om goed af te rijpen
Deze rassen zaai ik eind maart in de kas. Buiten blijven ze vaak te lang groen of geven weinig opbrengst.
14. Kousenband
Kousenband (lange sperzieboon) komt oorspronkelijk uit West-Afrika en is extreem warmtebehoefti. Het kiemt pas goed bij temperaturen boven de 22 graden. Buiten zaaien in Nederland lukt vaak niet of levert zwakke planten op, omdat de bodem in het voorjaar te koud blijft. In de kas zaai ik kousenband eind maart tot begin april in potten. Binnen 7–10 dagen verschijnen de kiemplanten, mits ze warm staan. In de kas groeien ze snel door en vormen ze lange ranken die je kunt opbinden. Door de constante warmte komt de vruchtvorming beter op gang en kun je daadwerkelijk oogsten. Buiten blijven de planten vaak hangen in bladgroei of stoppen ze bij koel weer volledig.
Tips voor een succesvolle zaaistart in de kas
Zelf zaaien in de kas is niet moeilijk, maar vraagt wel een andere aanpak dan buiten. Hier zijn mijn meest waardevolle tips
- Kies het juiste moment: Zaai planten die van warmte houden niet te vroeg. Ik vind het ook altijd lastig om niet direct in januari te starten met zaaien maar dit kan je allen doen als je extra verwarming in de kas hebt. Februari en maart zijn prima maanden om te beginnen met paprika’s, aubergines en pepers. Watermeloen en komkommer zaai ik pas vanaf eind maart of begin april.
- Gebruik een verwarmingsmat of kweekbak met kap: Een verwarmingsmat helpt om de bodemtemperatuur constant warm te houden. Ik heb zelf geen elektriciteit in mijn tuinkas dus ik start hiermee binnen. Deze methode is ideaal voor soorten die langzaam kiemen. Een kweekbak met kap creëert bovendien een vochtig microklimaat, wat de kieming versnelt.
- Let op water en ventilatie: Zaden hebben vocht nodig om te kiemen, maar natte grond kan schimmel veroorzaken. Gebruik een plantenspuit om de bovenlaag vochtig te houden en ventileer de kas elke dag even om condens te voorkomen. Kan je niet elke dag naar je kas toe? Maak dan gebruik van automatische raamopeners.
- Gebruik schone potjes en verse zaaigrond: Voorkom ziektes door altijd schone materialen te gebruiken. Zaaigrond uit de winkel is luchtig en voedzaam, en voorkomt dat de jonge wortels verstikken.
- Verspeen op tijd: Zodra de zaailingen hun eerste echte blaadjes hebben, verspeen je ze naar aparte potjes. Zo krijgen ze de ruimte om verder te groeien en voorkom je dat ze ‘verdringen’ in het zaaibakje.
Is een kleine tuinkas echt nodig?
Als je, net als ik, graag bijzondere groenten en fruit kweekt, dan is een kas bijna onmisbaar. Zelfs een kleine kas, ik begon ooit met een model van 3 m², maakt al een wereld van verschil. Je kunt er eerder mee beginnen in het seizoen, gevoelige soorten beter beschermen tegen regen en kou. Bovendien is het heerlijk om er in het vroege voorjaar al tussen het groen te zitten met een kop thee.
Twijfel je nog over het kopen van een tuinkas? Lees dan ook mijn artikel over het kiezen van de juiste tuinkas voor jouw tuin. Zo maak je een weloverwogen keuze en geniet je straks van een rijke oogst uit eigen kas. Veel succes en plezier met zaaien!
Dit artikel bevat affiliate links om deze content gratis aan jou te kunnen aanbieden. Mocht je op een van deze links klikken en iets bestellen, dan krijgen wij een commissie van de webshop. Dit kost jou niets extra’s maar het zorgt er wel voor dat wij gratis content voor jou kunnen blijven maken.
