Andijvie zaaien deed ik jarenlang verkeerd. Dit werkt wél
- Andijvie zaaien deed ik jarenlang verkeerd. Dit werkt wél
- Wanneer andijvie zaaien echt goed uitpakt
- Nature – Mini-Kweekkas (met ventilatie)
- Waarom mijn andijvie eerst altijd mislukte
- Zaadstrooier dia. 6cm
- Stap voor stap: zo pak je andijvie zaaien wél goed aan
- Hortitops Zaden – Andijvie Breedblad Volhart Winter
- Oranjebandzaden – Andijvie St. Laurent
- Buzzy® Andijvie Nuance
- Buzzy® Andijvie zaden – Nummer Vijf
- Hoe lang duurt het tot je kunt oogsten?
- Wat als je weinig ruimte hebt?
- Tot slot
Andijvie zaaien leek me altijd zo’n makkelijke klus. Even wat zaadjes in de grond, water geven en wachten tot je kunt oogsten. Hoe moeilijk kan het zijn, toch? In de praktijk kreeg ik slungelige planten, voortijdige doorschieters of kroppen die nooit echt vol werden. Zeker in mijn kleine moestuin en later in de tuinkas ging het regelmatig mis. Te vroeg gezaaid, te warm, te dicht op elkaar… noem maar op.
Inmiddels weet ik: andijvie stelt weinig eisen, maar het moment en de manier van andijvie zaaien maken een wereld van verschil. Of je nu kweekt in de volle grond, onder glas in een tuinkas of in een serre, met dit stappenplan kun je vanaf maart tot in de zomer en zelfs richting het najaar blijven zaaien en ongeveer 10 weken later al oogsten.
Wanneer andijvie zaaien echt goed uitpakt
Het mooie aan andijvie is dat je een lange periode hebt om te zaaien namelijk van maart tot en met juli. In het vroege voorjaar zaai je het beste binnen of onder glas, omdat het buiten dan nog te koud is. Vanaf mei kun je rechtstreeks in de volle grond zaaien.
Zelf begin ik meestal in maart met voorzaaien in een ondiep zaaibakje (een laag bakje van een paar centimeter diep) in de tuinkas. Ik gebruik bijvoorbeeld een mini kweekbak met deksel en laat de deksel er af. Zodra de zaailingen een paar centimeter hoog zijn en hun eerste echte blaadjes hebben (naast de kiembladjes), zijn ze sterk genoeg om te verplanten. Pak ze daarbij voorzichtig vast aan de blaadjes, niet aan het dunne stengeltje, dat breekt namelijk snel. Dan verspeen ik ze naar potten of plant ik ze uit. Heb je geen kas? Dan kan voorzaaien ook prima binnenshuis, op een lichte vensterbank.”
Wil je winter andijvie zaaien? Dan zaai je meestal in juni of juli, zodat je in het najaar en zelfs richting de wintermaanden kunt oogsten. Rassen die beter bestand zijn tegen koud en guur weer (zoals een wat trager, oud ras of een winterhart-type) doen het dan beter dan snelle zomerteelt-varianten.
Twee concrete voorbeelden uit mijn moestuin:
– Zaai één rij in mei/begin juni voor zomerteelt en nog eens 3x gespreid, elke drie weken. Zo voorkom je dat alles tegelijk oogstklaar is.
– Zaai eind juni een winterras. Die kan tegen een beetje vorst en levert kroppen die je rond kerst nog uit de grond kunt halen.
Waarom mijn andijvie eerst altijd mislukte
Mijn grootste fout? Te warm en te dicht gezaaid. Andijvie kan namelijk slecht tegen langdurige warmte. Zaai je rond de langste dag van het jaar (21 juni) en blijft het warm, dan schiet de plant snel door. In plaats van een mooie, gesloten krop hou je dan een plant over die vooral de hoogte zoekt en dat is niet wat je wilt.
Ook de zaaiafstand is belangrijk. Andijvie heeft fijn, klein zaad en dit strooi je sneller te dicht op elkaar dan je denkt. En het gevolg hiervan is (ook hier spreek ik weer uit ervaring) dunne, zwakke zaailingen die elkaar beconcurreren en achterblijven in groei.
Dit werkt voor mij het beste:
- Zaai oppervlakkig, ongeveer 0,5 cm diep. Dek het zaadje dus maar heel dun af.
- Houd bij direct zaaien in rijen ongeveer 25 tot 35 cm tussen de rijen, en later 30 tot 35 cm tussen de planten als ze uitgeplant worden.
- Uitdunnen is geen luxe maar noodzaak. Laat per plek uiteindelijk één sterke plant staan.
Tip: zo voorkom je te dicht zaaien
Het zaad van andijvie is fijn en klein, waardoor je het al snel te dicht uitstrooit. Deze hulpjes maken het andijvie zaaien en het doseren van de zaden makkelijker:
- Mix het zaad met een handje droog zand voordat je het uitstrooit, voor een gelijkmatigere verdeling.
- Gebruik een zaaistrooier – een tuingereedschapje met verstelbare opening, speciaal gemaakt om klein zaad gedoseerd te verspreiden.
- Pillenzaad (gecoat zaad) – groter en makkelijker te doseren dan fijn, ongecoat zaad.
- Zaaikoord of zaailint – zaadjes zitten al op de juiste afstand verwerkt in een afbreekbaar lint.
In mijn eerste jaar in de kas liet ik zeker 21 zaailingen in een rij van nog geen meter staan. Het zag er in eerste instantie allemaal veelbelovend uit, maar ik oogstte alleen maar kleine, open kroppen. Sindsdien weet ik dat ruimte geeft oogst.
Stap voor stap: zo pak je andijvie zaaien wél goed aan
Stap 1: Kies het juiste moment
Bij andijvie zaaien moet je eerst bepalen of je voor voorjaar, zomer of winterteelt gaat. Voor een vroege oogst begin je in maart onder glas of binnenshuis. Voor zomerteelt kun je van april tot mei direct buiten zaaien. Voor winter andijvie zaaien kies je juni of begin juli.
Stap 2: Zaai met beleid
Gebruik fijn zaaigoed van een betrouwbare zaadhandel of een shop waar je groentezaden koopt. Ik zaai bij voorkeur één zaadje per vakje in een tray of een klein bakje. Dat scheelt later verspenen.
Zaai:
– Op een zonnige, doorlatende plek in de moestuin.
– In luchtige, licht bemeste grond. Te veel stikstof geeft veel blad maar minder stevige kroppen.
– Op ongeveer 0,5 cm diepte, licht aandrukken en voorzichtig water geven.
Voorzaaien in potten in de kas of serre geeft je meer controle over temperatuur en vocht. Zeker in het voorjaar is dat prettig als het buiten nog wisselvallig is.
Stap 3: Verspenen en uitplanten
Zodra de zaailingen twee tot drie echte blaadjes hebben, is het tijd om te verspenen of uit te planten. Doe dit bij voorkeur op een bewolkte dag of in de avond, zodat de planten minder stress ervaren.
Plant ze uit op ongeveer 35×35 cm voor volgroeide kroppen. Heb je een kleine kas en wil je iets compacter telen, dan kan 30×30 cm ook – maar ga niet dichter zitten dan dat. Te weinig ruimte tussen de planten betekent minder luchtcirculatie, wat de kans op schimmel vergroot, en de kroppen krijgen minder ruimte om goed door te groeien.
Kweek je liever in potten? Reken dan per plant op een pot van minimaal 20-25 cm doorsnede (ongeveer 5 liter), zodat de wortels voldoende ruimte hebben.
-In een kleine tuinkas van ongeveer 150 cm breed (1,5 meter) passen netjes twee rijen met 4 tot 5 planten per rij.
In een verhoogde bak van 120 bij 60 cm kun je 6 kroppen kwijt als je ze in een verspringend patroon plant.
Stap 4: Verzorgen zonder te pamperen
Andijvie heeft niet zo heel veel eisen maar constant vocht is belangrijk. Laat de grond niet helemaal uitdrogen, zeker niet tijdens warme weken.
Een paar kweektips die wat mij betreft echt verschil maken:
– Geef water aan de basis van de plant en niet over het blad, om schimmel te voorkomen.
– Hou het onkruid weg, zodat de planten niet achter blijven in groei.
– Bij warm weer kun je tijdelijk wat schaduwdoek of kassenwit gebruiken in de kas.
In mijn eigen kas zag ik dat planten in een luchtige laag compost veel beter kiemden en doorgroeiden dan planten in compacte kleigrond. Lucht in de grond is essentieel want de wortels (en het kiemende zaad) hebben zuurstof nodig om goed te kunnen groeien.
Wil je zelf aan de slag met compost maken? Lees dan ook mijn artikel over hoe je zelf een compostbak maakt. Super handig voor luchtige, voedzame grond in je eigen tuin of kas.
Hoe lang duurt het tot je kunt oogsten?
Afhankelijk van wanneer je hebt gezaaid, kun je meestal na ongeveer 10 weken oogsten. Dat kan sneller bij vroege voorjaarszaai onder glas, of iets langer duren bij koud weer.
Wanneer kun je andijvie oogsten?
Heb je in maart gezaaid? Dan vaak in mei of begin juni oogsten
Heb je in april direct in de vollegrond gezaaid? Dan kun je rond juni of juli oogsten.
In juni gezaaid voor winterteelt? Dan vaak vanaf september tot in het najaar, afhankelijk van de temperatuur.
Je kunt de hele krop afsnijden of als pluksla gebruiken. Vooral bij zomerteelt vind ik het prettig om buitenste bladeren te oogsten en de kern te laten doorgroeien. Dit geeft je gespreid eten uit eigen tuin.
Wat als je weinig ruimte hebt?
Veel moestuiniers met een kleine kas denken dat andijvie te veel plek inneemt. Toch kun je slim combineren.
Twee tips:
– Zet andijvie na een vroege teelt van bijvoorbeeld basilicum of peterselie. Zodra die kruiden klaar zijn of naar buiten verhuizen, is de plek vrij.
– Gebruik een zaaibed voor voorzaaien en plant de jonge planten later uit in vrijgekomen ruimte na bijvoorbeeld vroege spinazie.
In een serre of kleine stadstuin kun je zelfs grote potten gebruiken. Kies dan voor ruime potten met minimaal 25 cm doorsnee per plant en zorg voor goede drainage.
Korte samenvatting: andijvie zaaien zonder frustratie
– Zaai vanaf maart onder glas of vanaf april direct buiten.
– Kies voor gespreid zaaien: elke 2 tot 3 weken een nieuwe rij.
– Zaai oppervlakkig (ongeveer 0,5 cm).
– Houd voldoende zaaiafstand en dun tijdig uit.
– Plant uit op circa 30 tot 35 cm van elkaar.
– Zorg voor een zonnige, doorlatende plek.
– Houd de grond gelijkmatig vochtig.
– Reken op oogst na ongeveer 10 weken.
– Voor winter andijvie zaaien: start in juni of juli en kies een ras dat beter bestand is tegen kou.
Tot slot
Andijvie zaaien is geen ingewikkelde klus, maar timing en ruimte zijn alles. Zaai niet te warm, geef je planten lucht en licht, en werk gespreid. Of je nu kweekt in een kleine moestuin, een stadstuin met verhoogde bakken of in een kas of serre: met een paar simpele aanpassingen haal je een mooie, volle oogst uit een relatief eenvoudige groente.
En geloof me: een schaal vers gesneden andijvie uit je eigen tuin, vlak voor het eten geoogst, smaakt echt anders dan wat je in de winkel vindt. Dat is precies waarom we het doen en waarom jij kunt starten met andijvie zaaien.
Dit artikel bevat affiliate links om deze content gratis aan jou te kunnen aanbieden. Mocht je op een van deze links klikken en iets bestellen, dan krijgen wij een commissie van de webshop. Dit kost jou niets extra’s maar het zorgt er wel voor dat wij gratis content voor jou kunnen blijven maken.
