Maggi plant zaaien: zo kweek je zelf dat heerlijke bouillonkruid
- Maggi plant zaaien: zo kweek je zelf dat heerlijke bouillonkruid
- Het bruine flesje: wat zit erin
- Wat lavas wél is
- Maggi plant zaaien of scheuren: twee manieren om te starten
- De juiste plek en grond
- Verzorging: weinig werk, veel opbrengst
- Oogsten: wanneer en hoe
- Bewaren: drogen of invriezen
- Mogelijke problemen
- Maggi plant zaaien kort samengevat
Ik dacht altijd dat er echte maggiplant in dat bruine flesje zat. Dat blijkt niet zo te zijn. En eigenlijk is de werkelijkheid grappiger: lavas is helemaal geen ingrediënt van Maggi. Het flesje ruikt alleen toevallig bijna identiek aan het kruid (of andersom, want wie er eerder was is niet meer te achterhalen). Als je zelf maggi plant wilt zaaien, is het handig om eerst te begrijpen waar die verwarring vandaan komt. Want wat zit er dan wel in dat flesje, wat is die maggiplant precies, en hoe kweek je hem zelf?
Het bruine flesje: wat zit erin
Het merk Maggi werd in 1872 opgericht door de Zwitser Julius Maggi. Hij wilde goedkoop en voedzaam eten maken voor de arbeidersklasse. Zijn eerste poging — poeder van erwten en bonen — sloeg niet aan omdat het te weinig smaak had. In 1886 lanceerde hij het Maggi-aroma in het bruine flesje met de lange hals. Geen kruid, geen plant — maar een chemisch proces waarbij tarwe-eiwitten worden afgebroken tot aminozuren, waaronder glutamaat. Dat geeft die typische hartige, bouillonachtige smaak.
De ingrediënten van het huidige Maggi-aroma zijn: gehydroliseerde plantaardige eiwitten (water, tarwe-eiwitten, zout), water, aroma’s, smaakversterkers E621 en E631, zout en suiker. Daar komt dus geen grammetje lavas aan te pas.
Het product werd zo populair dat de kruidenplant lavas, die een soortgelijke geur heeft, in de volksmond maggikruid ging heten — ook al is die plant helemaal geen bestanddeel van het aroma. Twee volkomen verschillende dingen die toevallig hetzelfde ruiken. En nu heet de plant naar het flesje, terwijl het flesje niets met de plant te maken heeft.
Wat lavas wél is
Lavas (Levisticum officinale) is een echte plant — een stevige, vaste plant uit de schermbloemenfamilie, familie van peterselie en selderij. De plant is oorspronkelijk afkomstig uit Zuidoost-Azië en Iran, en werd door de Romeinen met hun veroveringstochten door Europa verspreid. Tegenwoordig groeit hij in heel Europa en is hij in veel tuinen gewoon te vinden — mits je weet waar je moet zoeken.
In het wild en in de traditionele kruidentuin groeit lavas op voedzame, vochtige grond in de zon of halfschaduw. De plant heeft holle stengels, grote geveerde bladeren en kan onder de juiste omstandigheden meer dan twee meter hoog worden. In het eerste jaar blijft hij bescheiden — zo’n 40 tot 50 centimeter. Daarna gaat het snel.
Het bijzondere aan de smaak van lavas zit in de vluchtige aromatische verbindingen in de bladeren, die sterk lijken op die in selderij maar intenser zijn. Die stoffen overlappen toevallig met de smaakcomponenten die ontstaan bij het hydrolyseren van tarwe-eiwitten — vandaar die verwarrende geurovereenkomst met het Maggi-flesje.
Vers lavas heeft een subtielere, kruidigere smaak dan het flesje. Niet identiek, maar voor wie soep maakt of stoofpot: je hebt véél minder nodig dan je denkt. Een paar blaadjes zijn genoeg.
Maggi plant zaaien of scheuren: twee manieren om te starten
Lavas kun je op twee manieren kweken: uit zaad, of door een bestaande plant te scheuren. Scheuren is de snelste route — als je een buur of kennis hebt met een volwassen plant, is dat de makkelijkste manier om snel resultaat te hebben. Steek in het vroege voorjaar, als de plant net begint uit te lopen, een schep door de wortelkluit en plant een deel op de nieuwe plek. Elk stuk met een groeipunt groeit vanzelf verder.
Wil je liever maggi plant zaaien vanuit zaad, dan werkt dat prima — maar het vraagt geduld. Zaai de zaden 0,5 centimeter diep in een zaaikistje of potje, en laat kiemen bij een temperatuur tussen de 18 en 25 graden. Houd er rekening mee dat lavaszaad langzaam ontkiemt: het kan wel drie weken duren voordat je de eerste plantjes ziet verschijnen. Zorg ervoor dat de grond niet volledig uitdroogt — dat is funest voor ontkiemende zaden.
Het beste moment om maggi plant te zaaien is in februari of maart, zodat de plantjes groot genoeg zijn om na de ijsheiligen (half mei) naar buiten te gaan. Zodra de zaailingen hun eerste echte blaadjes laten zien, verspeen je naar aparte potjes — één plantje per pot.
Tip: dek de zaaibakjes af met geperforeerd folie of glas zolang de zaden ontkiemen. Dat houdt de vochtigheid constant en versnelt de kieming.
De juiste plek en grond
Lavas is geen lastige plant, maar de standplaats bepaalt wel hoeveel jaar je er plezier van hebt — want eenmaal geplant, staat hij er lang. Lavas is een meerjarig kruid dat zich lastig laat verwijderen. Er zijn verhalen bekend waarbij de plant zelfs na intensieve verwijdering een jaar later alsnog door de naden van zware grindtegels brak. Denk dus van tevoren na over waar je hem zet.
Omdat de plant zo hoog wordt, hoort hij aan de noordkant of achterkant van je kruidentuin of kas — zo geeft hij geen schaduw aan kleinere planten. Achterin de border, tegen een muur, of in een hoek: prima plekken.
Grond: voedzaam, vochthoudend en goed doorlatend. Een mix van reguliere potgrond met 20 tot 30 procent compost werkt goed. Heb je geen eigen composthoop, dan zijn kippenmestkorrels een uitstekend alternatief — die zijn bij elk tuincentrum te koop, zitten vol stikstof en zijn makkelijk te doseren. Lavas heeft veel stikstof nodig voor de bladgroei, en beide opties leveren dat prima.
In een pot: dat kan, maar gebruik dan een pot van minimaal 30 centimeter diep én breed. Als de plant groter wordt kan hij gemakkelijk omwaaien — houd daar rekening mee. Een zware aardewerken pot of een ton werkt beter dan een lichte plastic pot.
Plantafstand in de volle grond: houd een onderlinge afstand van 60 centimeter aan voor optimale groei en luchtstroom. De meeste mensen hebben meer dan genoeg aan één plant.
Verzorging: weinig werk, veel opbrengst
Als lavas eenmaal goed staat, vraagt hij weinig. De eerste weken na het planten zijn het belangrijkst — houd de grond dan consequent vochtig.
Water: geef de plant ongeveer één tot twee keer per week water, afhankelijk van de temperatuur. De grond mag nooit volledig uitdrogen, maar ook niet drijfnat staan. Een vinger in de grond: als de bovenste 2 centimeter droog aanvoelt, is het tijd om water te geven.
Bemesting: geef in het vroege voorjaar een portie compost of kippenmestkorrels rondom de plant — een handvol per plant is genoeg. Tijdens het groeiseizoen kun je elke vier tot zes weken bijmesten met een stikstofrijke vloeibare meststof. Lavas maakt veel blad en heeft daarvoor brandstof nodig.
Snoeien: knip in het voorjaar de oude, dorre stengels weg op grondniveau — ze laten zich letterlijk eruit trekken. Vormt de plant in de zomer bloemstengels, dan kun je die wegknippen om de bladproductie te stimuleren. Wil je zaad bewaren om volgend jaar opnieuw maggi plant te zaaien, laat dan één bloemstengel uitbloeien en bewaar de gedroogde zaden koel en donker.
Winter: lavas is winterhard — je hoeft hem niet binnen te halen of extra te beschermen, behalve bij extreme vorst. Bovengronds sterft de plant af, maar de wortels blijven gewoon in de grond. In het voorjaar loopt hij vanzelf weer uit. Lavas is daarmee één van de makkelijkste vaste kruiden die je in je tuin kunt hebben. Benieuwd welke andere kruiden ook gewoon buiten de winter overleven? Dat lees je in [dit artikel over winterharde kruiden]([URL winterharde kruiden]).
Oogsten: wanneer en hoe
Je kunt lavas al oogsten zodra de plant een fatsoenlijke omvang heeft — meestal na twee tot drie maanden. Knip altijd de buitenste bladeren af, niet de jonge scheuten vanuit het hart. Zo blijft de plant doorgroeien.
Gebruik lavas met mate. De smaak is intens — een paar blaadjes in een pan soep is genoeg, anders overheerst het alles. Wie lavas in een recept verwerkt, hoeft aanzienlijk minder zout toe te voegen. Dat maakt het ook interessant voor wie op zijn zoutinname let.
Niet alleen de bladeren zijn bruikbaar. Je kunt zowel de bladeren, de stelen als de zaden van de uitgebloeide bloemen gebruiken. De zaden geven een bijzondere smaak aan zelfgebakken brood.
Bewaren: drogen of invriezen
Drogen: knip stengels met frisgroene bladeren af, spoel ze kort af en dep ze droog. Bind bosjes samen en hang ze ondersteboven op een warme, droge plek uit de zon — een zolder of schuur werkt goed. Na twee weken kun je de droge blaadjes afritsen en bewaren in een luchtdicht afgesloten pot. Gedroogde lavas behoudt zijn smaak goed, tot een jaar.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
Mogelijke problemen
Lavas heeft weinig last van ziekten of plagen — dat is één van de redenen waarom hij zo gemakkelijk is. Het enige waar je op moet letten: de bladeren kunnen worden aangetast door seldermineervliegen. Verwijder aangetaste bladeren meteen om verspreiding te voorkomen.
Verder: slap hangend blad betekent vrijwel altijd te droge grond. Geef water en mulch rondom de plant met compost of stro om vocht langer vast te houden.
Maggi plant zaaien kort samengevat
- In het Maggi-flesje zit geen lavas — de plant heet zo omdat hij toevallig hetzelfde ruikt als het chemische aroma uit het flesje
- Lavas komt oorspronkelijk uit Zuidoost-Azië en Iran, verspreid door de Romeinen door Europa
- Maggi plant zaaien doe je het beste in februari of maart, 0,5 cm diep bij 18–25 graden
- Kiemtijd 2–3 weken — houd de grond altijd vochtig, nooit laten uitdrogen
- Plantafstand 60 centimeter, of in een pot van minimaal 30 cm diep en breed
- Voedzame, vochthoudende grond met compost of kippenmestkorrels; bijmesten tijdens het seizoen
- Water 1–2 keer per week, nooit uitdrogen, nooit drijfnat
- Winterhard: bovengronds afgestorven in de winter, in het voorjaar loopt hij vanzelf weer uit
- Gebruik met mate — een paar blaadjes is genoeg, en je hebt minder zout nodig
- Drogen of invriezen voor gebruik door het jaar heen
Dit artikel bevat affiliate links om deze content gratis aan jou te kunnen aanbieden. Mocht je op een van deze links klikken en iets bestellen, dan krijgen wij een commissie van de webshop. Dit kost jou niets extra’s maar het zorgt er wel voor dat wij gratis content voor jou kunnen blijven maken.
