Pluksla zaaien: zo doe ik het voor een oogst de hele zomer

Pluksla is ontzettend makkelijk om te kweken. Je hoeft geen ervaren moesmeisje of doorgewinterde hobbykweker te zijn om hier succes mee te hebben. Als je het principe van vroeg beginnen en in rondes zaaien eenmaal toepast, heb je van maart tot september (en in je tuinkas of onder glas zelfs langer) jonge, malse slablaadjes.

In dit artikel deel ik stap voor stap hoe ik pluksla zaai en kweek voor een lange oogstperiode, wat de beste tijd is, hoe diep je zaait (ja, dat maakt echt uit), en hoe je in een kleine kas of moestuinbed slim kunt werken met spreiding.

Waarom pluksla zaaien zo ideaal is voor een kleine moestuin of tuinkas

Pluksla behoort tot de composietenfamilie (Asteraceae) en vormt geen krop, maar losse bladeren. Dat betekent dat je niet de hele plant hoeft te oogsten. Je plukt steeds wat je nodig hebt en laat de kern zitten. Daardoor blijft de plant doorgroeien.

Concreet betekent dat:

• Je kunt maandenlang oogsten van één zaaironde.
• Je benut een bed van bijvoorbeeld 30×30 cm optimaal, zeker in een kleinere moestuin of kas.

In mijn eigen groententuin zaai ik bijvoorbeeld twee kleine rijtjes van 20 cm breed naast elkaar. Tussen de rijen houd ik ca. 15 tot 25 cm afstand. In een tuinkas onder glas leg ik vaak drie korte rijen naast elkaar, omdat de groei daar sneller gaat in het voorjaar.

Het grote voordeel voor beginners in de kas: pluksla is super eenvoudig. Je prikt ondiepe gaatjes, strooit de zaadjes, bedekt ze licht met grond, dat is het al. Geen ingewikkelde kweek of zaai methodes zoals bij sommige andere planten.

Wanneer pluksla zaaien? Dit is de beste tijd

Veel moestuiniers vragen zich af: wanneer moet ik beginnen? Het antwoord hangt af van of je buiten zaait of onder glas werkt.

Buiten in de volle grond

Vanaf maart kun je al beginnen, zodra de grond niet meer kleddernat is. In april en mei zie je vaak binnen één tot twee weken de sla al opkomen. Wacht niet te lang, want in juni kan het soms al  te warm en droog zijn.

Voorbeeld 1: zaai half maart een eerste rijtje, en begin april nog een rijtje. Dan zit er spreiding tussen je eerste oogst.
Voorbeeld 2: zaai elke drie tot vier weken een klein stukje bij, tot ongeveer september. Zo voorkom je dat alles tegelijk geoogst moet worden (en je dus een week lang alleen maar sla moet eten)

In de tuinkas

Onder glas kun je zelfs vanaf februari of eind januari starten, zeker als je kas beschut ligt. In een koude kas groeit pluksla in het voorjaar rustig door. In oktober en november kun je nog een laatste ronde zaaien voor een najaarsoogst.

Ik heb zelf in februari gezaaid in mijn kas, en we aten in april al de eerste jonge blaadjes. Het verschil met buiten is soms wel twee weken voorsprong.

Mijn grootste tip is om relatief vroeg te beginnen met zaaien (eind februari) en daarna in rondes door te zaaien. Daarmee rek je je oogstperiode flink op.

Stap voor stap pluksla zaaien (met juiste zaaidiepte)

Pluksla zaaien vraagt geen grote voorbereiding, maar een paar details maken echt verschil.

Stap 1: Maak de grond los

Zorg voor luchtige, kruimelige grond. Dit is belangrijk omdat sla een ondiep en fijn wortelstelsel  heeft. De wortels zitten grotendeels in de bovenste 15 tot 20 centimeter en zijn dun en breekbaar. In een dichtgeslagen of kluiterige bodem kunnen ze zich niet uitbreiden, en dan blijft de plant klein en gaat hij bij de eerste warme dag meteen schieten. In een moestuinbed spit ik niet diep, maar maak ik de bovenlaag los met een handhark. In een moestuinbak of kas voeg ik wat rijpe compost toe. Geen dikke laag mest; sla hoeft niet enorm gevoed te worden.

Stap 2: Maak ondiepe geultjes

De juiste zaaidiepte is ongeveer 0,5 cm diep (ongeveer 5 mm). Dat is minder diep dan veel mensen denken. Sla heeft licht nodig om goed te kiemen.

Ik trek kleine rijtjes met mijn vinger of de steel van een hark. In een mini moestuintje kun je ook breedwerpig zaaien, maar in kleine rijtjes werkt het beter voor uitdunnen.

Stap 3: Zaadjes strooien

Strooi de zaadjes dun. Niet een hele zak uitstrooien op een paar cm. Dat gebeurt snel, want ze zijn klein. Te dik zaaien zorgt voor zwakke plantjes.

Ik probeer ongeveer 1 zaadje per cm te leggen. Lukt dat niet? Geen probleem, je kunt later dunnen. Je kan ook altijd gebruik maken van een zaaihulpje. 

Stap 4: Licht bedekken

Bedek de zaadjes met een dun laagje grond van ongeveer 0,5 cm. Druk zachtjes aan en geef voorzichtig water.

Stap 5: Regelmatig vochtig houden

De eerste weken is het belangrijk om de zaadjes dagelijks vochtig te maken. Zeker in april of bij droog weer in mei. Niet kletsnat, maar gelijkmatig vochtig. Ik doe dit met een plantenspuit. Als je dit met een gieter doet, dan kan je de zaadjes wegspoelen. 

Na ongeveer 10 tot 13 dagen zie je de eerste groene streepjes bovenkomen.

Uitdunnen en ruimte geven: hier gaat het vaak mis

Zodra de jonge plantjes 2 tot 3 cm hoog zijn, moet je durven uitdunnen. Veel hobbykwekers vinden dat lastig, maar dit is essentieel.

Laat uiteindelijk ongeveer 10 tot 15 cm afstand tussen de planten. In een mesclun-mengsel mag dat iets dichter, maar geef ze ruimte zodat ze steviger en groter kunnen worden.

Concreet voorbeeld:

• Heb je te dik gezaaid in een rij van 20 cm? Haal dan met een schaartje de zwakste plantjes tussenuit.
• Of dun in twee rondes: eerst grof uitdunnen, een week later nog een paar weghalen.

Dat uitdunnen zorgt voor betere luchtcirculatie, minder kans op schimmel en dikkere, lekkerdere bladeren.

Wil je helemaal slim werken? Zaai dan sommige rijtjes iets dichter voor baby leaf, en andere wat ruimer voor grotere bladeren.

Voorzaaien of direct zaaien?

Voorzaaien of voorkiemen kan, maar is bij pluksla meestal niet nodig. Direct zaaien in de volle grond of kas werkt prima.

In een paar gevallen is voorzaaien handig:

• Als je net zoals ik al meteen in  januari of februari van start wilt gaan met zaaien als het buiten nog te koud is, dan is voorzaaien een must 
• Als slakken in jouw tuin meteen jonge kiemplantjes opeten.

Zaai dan in kleine potjes en plant de zaailingen vervolgens uit met ongeveer 15 cm plantafstand. Doe dit voorzichtig; sla heeft kwetsbare worteltjes.

Oogsten: zo blijft je plant maandenlang productief

Het grote geheim van maandenlang oogsten zit in de manier waarop je plukt.

Knip of pluk alleen de buitenste bladeren. Laat altijd de kern zitten. Vanuit die kern groeit de plant verder.

Voorbeeld 1: oogst per plant slechts een handje bladeren per week.
Voorbeeld 2: heb je veel nodig? Oogst dan van meerdere planten een beetje in plaats van één plant helemaal kort te wieken.

Gemiddeld kun je 6 tot 8 weken oogsten van één plant, soms langer in het voorjaar. In de zomer schiet sla sneller door, vooral bij hitte boven 25 graden.

Een slim idee is om in juni een nieuwe ronde te zaaien op een plek waar je net radijs of spinazie hebt geoogst. Zo benut je de ruimte in je groententuin optimaal.

Welke rassen pluksla zijnfijn om mee te zaaien

Er zijn ontzettend veel soorten pluksla. Een paar die bij mij prima werken:

• ‘Black Seeded Simpson’, een Amerikaanse klassieker met frisgroen blad.
• Mosterdsla ‘Ruby Streaks’, pittig en mooi rood randje.
• Roodrand-varianten voor kleur tussen de groene planten.

Je kunt ook een mesclun-mengsel zaaien met snelgroeiende vormen. Dan oogst je een gemengde salade. Dat geeft variatie op je bord én in je moestuintje.

Er zijn ontzettend veel rassen pluksla. Een paar die bij mij prima werken:

• ‘Salad Bowl’, eikenbladsla met zacht groen blad. Groeit razendsnel weer aan na het plukken en is bijna niet kapot te krijgen.
• ‘Red Salad Bowl’, dezelfde groeiwijze maar dieprood. Mooi tussen de groene planten en net iets steviger van smaak.
• ‘Lollo Rossa’, sterk gekruld met rode randen. Blijft lang mooi staan en schiet niet snel door.
• ‘Groene Krul’, een oud Nederlands ras dat ook in het vroege voorjaar en het najaar goed doorgroeit in een onverwarmde kas.

Wil je meer variatie, zaai dan een mesclun-mengsel. Daar zitten naast pluksla ook snelgroeiende bladgewassen in zoals rucola, mizuna en mosterdblad (‘Ruby Streaks’ bijvoorbeeld, pittig met een rode nerf). In één keer zaaien, gemengde salade oogsten.